Van Jeruzalem tot de Troon

Na het overlijden van Abu Talib en Khadijah ﵂, de twee steunpilaren in het leven van de Profeet ﷺ, bevond de da’wah zich in haar donkerste uur. De bescherming was weggevallen, de vervolging nam toe en de stad die hij ﷺ als zijn thuis beschouwde had zich volledig tegen hem gekeerd. Het was in deze periode van intens verdriet en isolatie dat Allah ﷻ Zijn dienaar een geschenk gaf dat ongeëvenaard is in de geschiedenis van de mensheid; de Nachtreis en de Hemelvaart. Een reis van Mekka naar Jeruzalem en van Jeruzalem tot voorbij de grenzen van de schepping, tot aan de Troon van de Almachtige.

De Zuivering van het Hart

Voordat deze reis zou aanvangen werd het hart van de Profeet ﷺ voorbereid. Op een nacht terwijl hij ﷺ bij de Ka’bah was, kwamen Jibril ﵇ en twee andere engelen naar hem toe. Zij openden zijn borst van zijn keel tot zijn onderbuik, verwijderden zijn hart en wasten het driemaal met Zamzam-water in een gouden schaal. Vervolgens werd zijn hart gevuld met wijsheid en geloof en zijn borst verzegeld met het Zegel van het Profeetschap.

Dit was niet de eerste keer dat het hart van de Profeet ﷺ op deze wijze werd gezuiverd. Als kind bij de Banu Sa’d was hetzelfde gebeurd. Maar waar de eerste zuivering hem voorbereidde op het ontvangen van de openbaring, bereidde deze tweede zuivering hem voor op iets dat geen enkel schepsel ooit had meegemaakt; het aanschouwen van de tekenen van zijn Heer voorbij de grenzen van al het geschapene.

Al-Buraaq

Jibril ﵇ presenteerde vervolgens de Buraaq, een wit rijdier groter dan een ezel maar kleiner dan een muildier, met vleugels op zijn dijen die zijn benen voortdreven. Iedere stap reikte tot aan de verste grens van het zicht. De naam Buraaq is afgeleid van het Arabische woord barq (bliksem), wat zijn snelheid aanduidt. Toen de Profeet ﷺ het dier naderde, schrok het. Jibril ﵇ sprak het aan:

Schaam je, o Buraaq! Bij Allah, nooit eerder heeft iemand die nobeler is bij Allah op jou gereden.

Hierop kalmeerde de Buraaq en liet de Profeet ﷺ opstijgen. Dit rijdier had in het verleden ook Ibrahim ﵇ gedragen wanneer hij Hajar en Isma’il ﵇ bezocht bij het Heilige Huis.

De Nachtreis naar Jeruzalem

De reis voerde van Al-Masjid al-Haram in Mekka naar Al-Masjid al-Aqsa in Jeruzalem. Onderweg stopte de Profeet ﷺ op meerdere plaatsen waar Jibril ﵇ hem opdroeg om te bidden:

1. Medina (Yathrib): een land vol dadelpalmen. Jibril ﵇ zei: “Dit is de plaats van uw emigratie.” Een voorteken van de Hijra die zou komen.
2. Madyan: bij de boom van Musa ﵇, waar hij rustte toen hij vluchtte van de Farao.
3. De berg Sinaï (Tur Sina): waar Allah ﷻ rechtstreeks tot Musa ﵇ sprak.
4. Bethlehem (Bayt Lahm): de geboorteplaats van Isa ﵇.

Bij aankomst in Jeruzalem bond de Profeet ﷺ de Buraaq vast aan de ring in de westelijke muur, dezelfde ring waar de profeten voor hem hun rijdieren hadden vastgebonden. Hij betrad Al-Masjid al-Aqsa waar alle profeten verzameld waren. De Profeet ﷺ leidde hen allen in het gebed als hun imam. Dit was een machtige bevestiging van zijn ﷺ status als het Zegel der Profeten; de man die door alle profeten vóór hem werd gevolgd.

Na het gebed bood Jibril ﵇ de Profeet ﷺ drie bekers aan: één met wijn, één met melk en één met water. De Profeet ﷺ koos de melk. Jibril ﵇ zei:

U hebt de fitra gekozen (de zuivere oorspronkelijke aard). Had u de wijn gekozen, dan zou uw gemeenschap zijn afgedwaald.

De Hemelvaart

Vanuit Jeruzalem steeg de Profeet ﷺ op, begeleid door Jibril ﵇. Bij iedere hemel klopte Jibril ﵇ aan en de poortwachter vroeg wie er was. Jibril ﵇ antwoordde met zijn naam en de naam van de Profeet ﷺ. Telkens werd gevraagd: “Is hij geroepen?” en het antwoord was: “Ja.” Waarna de poort werd geopend.

De Eerste Hemel: Adam ﵇

In de eerste hemel ontmoette de Profeet ﷺ Adam ﵇, de vader van de mensheid. Adam ﵇ verwelkomde hem met de woorden:

Welkom, o vrome Profeet en vrome zoon!

Adam ﵇ zat tussen de zielen van zijn nakomelingen. Wanneer hij naar rechts keek, glimlachte hij want daar waren de zielen bestemd voor het Paradijs. Wanneer hij naar links keek, huilde hij want daar waren de zielen bestemd voor het Vuur.

De Tweede Hemel: Isa ﵇ en Yahya ﵇

In de tweede hemel trof de Profeet ﷺ twee neven: Isa ibn Maryam ﵇ en Yahya ibn Zakariyya ﵇. Beiden verwelkomden hem:

Welkom, o vrome Profeet en vrome broeder!

De Derde Hemel: Yusuf ﵇

In de derde hemel ontmoette hij Yusuf ﵇, de zoon van Ya’qub ﵇. De Profeet ﷺ beschreef hem later als degene aan wie de helft van alle schoonheid was gegeven. Ook Yusuf ﵇ verwelkomde hem als een vrome broeder.

De Vierde Hemel: Idris ﵇

In de vierde hemel bevond zich Idris ﵇, over wie Allah ﷻ zegt in de Koran: “En Wij verhieven hem naar een verheven plaats.” Hij verwelkomde de Profeet ﷺ met dezelfde woorden van broederschap.

De Vijfde Hemel: Harun ﵇

In de vijfde hemel zat Harun ﵇, de broer van Musa ﵇, een bejaarde man met een witte baard die geliefd was bij zijn volk. Hij verwelkomde de Profeet ﷺ hartelijk.

De Zesde Hemel: Musa ﵇

In de zesde hemel ontmoette de Profeet ﷺ Musa ﵇. Na de begroeting begon Musa ﵇ te huilen. Toen hem gevraagd werd waarom, antwoordde hij:

Ik huil omdat er een jonge man als Profeet na mij is gezonden, en meer van zijn volgelingen zullen het Paradijs binnengaan dan van de mijne.

Dit waren geen tranen van jaloezie maar van verdriet over het falen van zijn eigen gemeenschap. Musa ﵇ zou later in deze nacht een cruciale rol spelen bij het vaststellen van het dagelijks gebed.

De Zevende Hemel: Ibrahim ﵇

In de hoogste hemel ontmoette de Profeet ﷺ Ibrahim ﵇, de vader der profeten, die met zijn rug leunde tegen Al-Bayt al-Ma’mur, het hemelse huis dat zich recht boven de Ka’bah bevindt. Iedere dag betreden 70.000 engelen dit huis om Allah ﷻ te aanbidden en zij keren er nooit meer terug; iedere dag een nieuwe 70.000.

Ibrahim ﵇ verwelkomde hem niet als broeder maar als zoon:

Welkom, o vrome Profeet en vrome zoon!

Hij gaf de Profeet ﷺ een boodschap voor zijn gemeenschap over het Paradijs:

De grond van het Paradijs is uitgestrekt en zoet, zijn water is zuiver, en zijn beplanting is: SubhanAllah, Alhamdulillah, La ilaha ill-Allah, Allahu Akbar.

Hiermee moedigde Ibrahim ﵇ de gemeenschap van de Profeet ﷺ aan om bomen te planten in het Paradijs door middel van de herinnering aan Allah ﷻ.

Sidrat al-Muntaha

Voorbij de zevende hemel werd de Profeet ﷺ gebracht naar Sidrat al-Muntaha, de Lotusboom aan de Uiterste Grens. Dit is de grens van al het geschapene, het punt waarop alles wat opstijgt van de aarde en alles wat neerdaalt van boven tot stilstand komt. Zelfs Jibril ﵇ kon hier niet verder.

De Lotusboom was van een grootsheid die het menselijk verstand te boven gaat. Zijn bladeren waren als de oren van olifanten, zijn vruchten als grote aardewerken kruiken. Toen de boom bedekt werd door het bevel van Allah ﷻ, veranderde hij in kleuren zo buitengewoon dat geen schepsel ze zou kunnen beschrijven. De Profeet ﷺ zelf kon ze niet benoemen.

Uit de wortels van Sidrat al-Muntaha ontsproten vier rivieren: twee verborgen rivieren die naar het Paradijs stroomden en twee zichtbare rivieren, de Nijl en de Eufraat, wat aanduidt dat deze aardse rivieren hun hemelse oorsprong hebben.

Jibril ﵇ bleef achter en zei:

Dit is uw plaats. Als ik ook maar een duimbreed verder zou gaan, zou ik verbranden.

De Profeet ﷺ ging alleen verder, voorbij alles wat geschapen is, tot in de nabijheid van de Almachtige. Allah ﷻ openbaarde aan Zijn dienaar wat Hij openbaarde. Wat daar precies geschiedde behoort tot het onzichtbare, het domein van Allah ﷻ alleen.

Het Geschenk van het Gebed

Bij Sidrat al-Muntaha schreef Allah ﷻ de gemeenschap van de Profeet ﷺ vijftig dagelijkse gebeden voor. Op de terugweg passeerde de Profeet ﷺ Musa ﵇ in de zesde hemel. Musa ﵇ vroeg hem wat zijn Heer had opgelegd. Toen de Profeet ﷺ antwoordde dat het vijftig gebeden waren, zei Musa ﵇:

Ga terug naar uw Heer en vraag Hem om vermindering, want uw gemeenschap zal dat niet kunnen dragen. Ik heb de Kinderen van Israël beproefd en ik weet hoe zij zijn.

De Profeet ﷺ keerde terug en Allah ﷻ verminderde het aantal met tien. Hij kwam terug bij Musa ﵇ die opnieuw hetzelfde zei. Dit herhaalde zich meerdere malen: van vijftig naar veertig, naar dertig, naar twintig, naar tien, tot uiteindelijk vijf dagelijkse gebeden.

Bij vijf gebeden zei Musa ﵇ opnieuw dat hij terug moest gaan. De Profeet ﷺ antwoordde:

Ik heb mijn Heer zo vaak gevraagd dat ik mij schaam. Ik ben tevreden en ik onderwerp mij.

Toen werd er een stem gehoord:

Ik heb Mijn bevel vastgesteld en de last voor Mijn dienaren verlicht. Dit zijn vijf gebeden maar zij zijn gelijk aan vijftig in beloning. Mijn Woord verandert niet.

Iedere goede daad wordt tienvoudig beloond. Vijf gebeden maal tien is vijftig in beloning. Zo werd het gebed, de directe verbinding tussen de dienaar en zijn Schepper, het geschenk van deze nacht. Het is niet voor niets dat het gebed de mi’raj van de gelovige wordt genoemd.

De Terugkeer en de Reactie van Quraish

De Profeet ﷺ keerde diezelfde nacht terug naar Mekka, vóór het ochtendgebed. Toen hij de volgende dag vertelde wat er was geschied, reageerde Quraish met hoon en spot. Zij zeiden:

Wij hebben een maand nodig om erheen te reizen en een maand om terug te keren, en jij beweert dit in één nacht te hebben gedaan?

Sommigen klapten in hun handen van ongeloof. Enkelen die reeds moslim waren vielen zelfs af van het geloof, zo groot was de beproeving. De leiders van Quraish haastten zich naar Abu Bakr ﵁ in de hoop dat ook hij de bewering zou verwerpen.

Maar Abu Bakr ﵁ reageerde zonder een moment van aarzeling:

Als hij dat gezegd heeft, dan heeft hij de waarheid gesproken.

Toen de Quraish hun verbazing uitten dat hij zo iets kon geloven, antwoordde Abu Bakr ﵁:

Ik geloof hem in iets dat nog buitengewoner is dan dat. Ik geloof hem wanneer hij zegt dat hij openbaring ontvangt uit de hemel. Waarom zou ik hem dan niet geloven over een reis naar Jeruzalem?

Het was vanwege deze onwankelbare bevestiging dat de Profeet ﷺ hem de titel As-Siddiq gaf, de Grote Bevestiger van de Waarheid.

De Bewijzen

Om de twijfelaars te overtuigen daagde Quraish de Profeet ﷺ uit om Jeruzalem te beschrijven, wetende dat hij ﷺ de stad nooit eerder had bezocht. Allah ﷻ hief een visioen van Jeruzalem op voor de ogen van de Profeet ﷺ en hij beschreef de stad poort voor poort, detail voor detail. De Quraish die de stad wel kenden bevestigden dat zijn beschrijving klopte.

Daarnaast vertelde de Profeet ﷺ over een karavaan die hij op de terugweg had gezien. Hij beschreef specifieke details: herders, een verloren kameel en het tijdstip van aankomst van de karavaan. Toen deze karavaan daadwerkelijk Mekka bereikte, bevestigden zij ieder detail precies zoals de Profeet ﷺ het had beschreven.

De Betekenis

Al-Isra wal-Mi’raj was meer dan een wonder. Het was een goddelijke troost na het diepste verdriet. De man die door zijn eigen stad werd verworpen, die zijn dierbaarsten had verloren, werd door Allah ﷻ verheven boven alles en iedereen. Waar de mensen hem verwierpen, eerden de profeten hem als hun leider. Waar Quraish hem vernederde, verhief de Schepper hem tot voorbij de grenzen van al het geschapene.

En het geschenk dat hij meenam was niet rijkdom, niet macht, niet wraak. Het was het gebed. De dagelijkse verbinding tussen de mens en zijn Schepper. Vijf keer per dag wordt iedere gelovige uitgenodigd om dezelfde reis te maken die de Profeet ﷺ maakte; niet fysiek naar de hemelen maar spiritueel naar de nabijheid van Allah ﷻ.

De beproeving van Ta’if lag nog voor hem. De zoektocht naar steun onder de Arabische stammen moest nog beginnen. Maar na deze nacht wist de Profeet ﷺ met een zekerheid die geen aards verlies kon wegnemen: Allah ﷻ was met hem, en de overwinning zou komen.