De oorsprong van Het Huis (ook bekend als de Ka’bah) is onlosmakelijk verbonden met de oorsprong van de Verarabiseerde Arabieren. Om dit te begrijpen vertellen we het verhaal van Ibrahim ﵇. Toen Ibrahim ﵇ de opdracht van Allah ﷻ kreeg, nam hij Hajar ﵍ en hun jonge zoon Ismail ﵇ mee naar de verlaten vallei die later Mekka zou worden. Er was niets: geen mens, geen water, geen groeiend gewas. Alleen een kale, stille vlakte onder de brandende zon.
Het Vertrek naar Mekka
Hij ﵇ bracht hen naar een plek onder een boom, op de plaats waar later de bron van Zamzam zou verschijnen. Daar zette hij ﵇ een zak met wat dadels en een waterzak met een kleine hoeveelheid water neer. Zonder uitleg begon hij ﵇ weg te lopen.
Hajar ﵍: O Ibrahim ﵇, waar ga je heen? Laat je ons achter in deze vallei waar niemand leeft en niets te vinden is?
Hajar ﵍: Heeft Allah ﷻ jou opgedragen dit te doen?
Ibrahim ﵇: Ja.
Hajar ﵍: Dan zal Hij ons niet verwaarlozen.
Zij herhaalde haar vraag meerdere keren, maar hij keek niet om.
Ibrahim ﵇ liep verder totdat hij op een punt kwam waar zij hem niet meer konden zien. Daar draaide hij zich naar de plek van het toekomstige Heilige Huis, hief zijn handen en deed een smeekbede die tot op de dag van vandaag onder de meest krachtige dua’s behoort. Dit is de dua die Allah ﷻ openbaarde in de Koran:
رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا الصَّلَاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
O onze Heer, ik heb een deel van mijn nakomelingen in een vallei zonder gewas gevestigd, nabij Uw Heilige Huis, opdat zij het gebed zullen onderhouden. Maak daarom dat sommige harten van de mensen naar hen neigen, en voorzie hen van vruchten, zodat zij dankbaar zullen zijn.
Soera Ibrahim:37
Hajar ﵍ bleef alleen achter met haar kind. De tijd verstreek, het water raakte op, en de dorst begon zowel haar ﵍ als Ismail ﵇ te kwellen. Zij kon de nood van haar ﵍ zoon niet aanzien en rende naar de heuvel van Safa, in de hoop iemand te zien. Ze ﵍ zag niemand, daalde af, rende door de vallei om Marwa te beklimmen; de heuvel aan de andere kant. Ook daar was niks te zien. Zeven keer herhaalde zij ﵍ die weg, een ritueel dat nu door bedevaartgangers over de hele wereld bekend staat als de sa’i tussen Safa en Marwa.
Toen zij ﵍ Marwa voor de laatste keer bereikte, hoorde zij een stem. Ze ﵍ bleef stilstaan, luisterde opnieuw, en riep:
O wie u ook bent, hebt u iets om mij te helpen?
Plotseling zag ze ﵍ een engel bij de plek van Zamzam. Hij sloeg met zijn hiel op de grond, en water begon uit de aarde naar boven te stromen. Hajar ﵍ schraapte het water bijeen en maakte er een bassin van. De Profeet ﷺ zei hierover:
Als zij het water niet had proberen te verzamelen, dan zou Zamzam een stroom op de oppervlakte van de aarde zijn geworden.
Zij ﵍ dronk, voedde haar kind, en vond rust.
De engel zei tegen haar:
Wees niet bang. Dit is het Huis van Allah ﷻ. Het zal door deze jongen en zijn vader gebouwd worden. Allah ﷻ verwaarloost Zijn dienaren niet.
Niet veel later passeerden mensen van de stam Jurhum. Zij zagen een vogel die alleen rondom water vliegt en stuurden een verkenner. Toen zij de bron ontdekten, vroegen zij Hajar ﵍:
Jurhum: Mogen wij hier verblijven?
Hajar ﵍: Ja, maar het water blijft van mij.
Vanuit die plek ontstond een gemeenschap. Ismail ﵇ groeide tussen hen op, leerde Arabisch, werd geliefd, en trouwde met een van hun vrouwen. Zijn ﵇ nakomelingen staan bekend als de Adnanieten vanwege hun gemeenschappelijke voorouder 'Adnan.
Ibrahim ﵇ bezoekt Mekka
Ibrahim ﵇ bezocht zo nu en dan Mekka om zijn vrouw en zoon te zien. Het zou om ten minste 4 bezoeken gaan. Allah ﷻ zegt in de Nobele Koran:
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِوَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُقَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَإِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُوَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٖ
Toen zij zich allebei (aan Allah) onderworpen hadden en hij hem knielend op zijn voorhoofd had neergelegd. Toen Wij riepen naar hem: "O Ibrahim! Jij hebt de droom vervuld!" Waarlijk! Zo belonen Wij de weldoeners." Waarlijk, dat was zeker een duidelijke beproeving. En Wij gaven hem ter vervanging een groot offerdier.
Soera As-Saffat: 103-107
Allah ﷻ liet Ibrahim ﵇ in een droom zien hoe hij zijn geliefde zoon Ismail ﵇ offerde in opdracht van Allah ﷻ. Ibrahim ﵇ voerde de opdracht uit, de ultieme beproeving, maar toen hij Ismail ﵇ wilde offeren sneed het mes niet. De engel Jibril ﵇ verscheen met een ram en in plaats van zijn geliefde zoon werd de ram aangeboden om te slachten. Deze dag staat tegenwoordig bekend als het offerfeest, een dag waarop moslims over de hele wereld stilstaan bij de toewijding van Ibrahim ﵇.
We hebben eerder benoemd dat de Jurhum-stam een van hun vrouwen gaf aan Ismail ﵇ om te huwen. Ibrahim ﵇ zou weer een bezoek brengen om zijn zoon Ismail ﵇ te zien. Hajar ﵍ was inmiddels overleden. Ibrahim ﵇, eenmaal aangekomen bij het huis van Ismail ﵇ ontdekte dat hij niet thuis was. Hij ﵇ vroeg de vrouw van Ismail ﵇, over haar man en hoe zij het maakte. Ze klaagde over armoede dus vroeg Ibrahim ﵇ haar om tegen Ismail ﵇ te zeggen dat hij zijn drempel moest vervangen. Ismail ﵇ begreep de boodschap en scheidde zijn vrouw en hertrouwde.
In een derde bezoek kwam Ibrahim ﵇ zijn zoon weer opzoeken en wederom was Ismail ﵇ op dat moment niet thuis. Hij vroeg zijn nieuwe vrouw dezelfde vraag en zijn huidige vrouw dankte Allah ﷻ. Ibrahim ﵇ zei tegen haar om tegen haar man te zeggen dat hij zijn drempel moest behouden en hij keerde terug naar Palestina.
In een vierde bezoek naar Mekka zag hij Ismail ﵇ een pijl aanscherpen onder een hoge boom vlakbij Zamzam. Dit keer zouden zij Het Huis bouwen.
De Bouw van het Huis
Ibrahim ﵇ bezocht zijn zoon op de plek waar hij hen eerder had achtergelaten en bouwde samen met Ismail ﵇ Het Huis zoals opgedragen door Allah ﷻ:
وَإِذۡ بَوَّأۡنَا لِإِبۡرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلۡبَيۡتِ أَن لَّا تُشۡرِكۡ بِي شَيۡـٔٗا وَطَهِّرۡ بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ
En (gedenk) toen Wij voor Ibrahim de plaats vaststelden van het Huis (zeiden Wij): "Verenig niets met Mij, en heilig Mijn Huis voor de rondgaanden en de buigenden en de knielenden. En verkondig aan de mensheid de Hadj. Zij zullen te voet en op elke magere kameel naar jou komen, zij zullen van diepe en verre bergpassen komen.
Soera Al-Hadj: 26-27
Allah ﷻ toonde hem de exacte plek, vlakbij de Zamzam-bron. Op die plek kreeg hij de opdracht om een heiligdom te bouwen en hem werd getoond hóe zij het moesten bouwen. Haar vier hoeken wijzen naar de vier windstreken. Het meest heilige object op deze heilige plaats is een hemelse steen, afkomstig van de nabijgelegen berg Abu Qubays. Een engel bracht deze steen naar Ibrahim ﵇; zij was daar bewaard sinds zij de aarde bereikte:
وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَزَلَ الْحَجَرُ الْأَسْوَدُ مِنَ الْجَنَّةِ وَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ فَسَوَّدَتْهُ خَطَايَا بَنِي آدَمَ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيح
Het kwam neer uit het Paradijs, witter dan melk, maar de zonen van Adam hebben haar zwart gemaakt.
Mishkat al-Masabih 2577, Boek 10, Hadith 71
De zwarte steen werd uiteindelijk geplaatst in de oostelijke hoek van de Ka’bah en daarmee was het heiligdom compleet. Allah ﷻ gaf Ibrahim ﵇ de opdracht om de hadj-rituelen vaststellen waaronder dus ook het heen en weer gaan tussen Safa en Marwa. Mensen kwamen vanaf dat moment van heinde en verre om Het Huis te bezoeken en hun aantallen vermeerderden. De Grote Bedevaart werd één keer per jaar verricht, maar de Ka’bah kon ook bezocht worden door een kleine bedevaart te verrichten wanneer men dit wilde. Men leerde de hadj-rituelen van Ibrahim ﵇ en Ismail ﵇ en zij werden met ijver en toewijding uitgevoerd door de mensen.
Kaart laden...
Verarabiseerde Arabieren
De verarabiseerde Arabieren zijn de afstammelingen van Ismail ﵇. Uit deze lijn komt de stam van 'Adnan voort, de stam waar uiteindelijk de Profeet ﷺ uit voortkomt. Ma’ad ibn 'Adnan had twee zonen, Rabi’ah en Nizar. De bekendste stammen die voortkwamen uit Rabi’ah waren Bakr en Taglib, 'Abd al-Qays en Banu Hanifah. De bekendste stammen uit Nizar via zijn zoon Mudar waren Banu Tamim, de stammen van Qays Aylan, Hudayl en Kinanah waaruit de substammen van Quraish uit zouden voortkomen.
De 'Adnanieten woonden eerst in de Hijaz, maar velen van hen vertrokken toen het te druk bevolkt werd. Bakr en Taghlib vertrokken noordwaarts aan de oevers van de Eufraat. 'Abd Al Qays vertrok naar Bahrein; Tamim en de stammen van Qays 'Aylan vertrokken naar Najd en Banu Hanifah naar Yamamah.
Zo werd Mekka het knooppunt waar de Adnanieten, nakomelingen van Ismail ﵇, en de Qahtanieten samenkwamen. De Ka’bah, gebouwd door Ibrahim ﵇ en Ismail ﵇, bleef door de eeuwen heen het geestelijke middelpunt van het Arabisch Schiereiland en het heiligste huis in de islam.
