De Slag bij Badr

In de maand Ramadan van het tweede jaar na de Hidjra (624 n.Chr.) ontving de Profeet ﷺ het bericht dat een grote handelskaravaan van de Qoeraish, onder leiding van Aboe Soefyan, vanuit Al-Shaam terugkeerde naar Mekka. De karavaan bestond uit zo’n duizend kamelen beladen met koopwaar, begeleid door slechts dertig tot veertig bewakers.

De Profeet ﷺ riep de moslims op om de karavaan te onderscheppen en er werd een kleine groep van ongeveer 313 Metgezellen samengesteld om deze opdracht uit te voeren.

Aboe Soefyan had ondertussen ontdekt wat de moslims van plan waren en stuurde Damdam ibn Amr al-Ghifari vooruit om de Quraish in Mekka te waarschuwen en om versterking te vragen. De Qoeraish mobiliseerden een leger van circa 1.000 man, uitgerust met cavalerie (zowel paarden als kamelen), onder leiding van Aboe Jahl. Met grote haast vertrokken zij richting Badr.

Aboe Soefyaan slaagde erin de karavaan via een alternatieve kustroute in veiligheid te brengen. Hij berichtte Quraish dan ook dat de karavaan veilig was. Toch weigerde Aboe Jahl om terug te keren. “Bij Allah, wij zullen niet terugkeren totdat wij Badr hebben bereikt,” verklaarde hij.

De moslims bereikten de vlakte van Badr als eersten. De Profeet ﷺ koos aanvankelijk een positie bij de eerste waterput die hij tegenkwam. Toen stond Al-Hoebab ibn al-Moendhir ﵁ op en vroeg: “O Boodschapper van Allah, is deze positie een openbaring van Allah, of is het uw eigen inschatting?”

De Profeet ﷺ antwoordde dat het zijn eigen inschatting was. Al-Hoebab ﵁ adviseerde daarop om de manschappen op te stellen bij een specifieke waterpunt, deze punt had meer dan genoeg water. Alle andere putten werden dichtgegooid zodat de Quraish niks te drinken zou hebben, terwijl de moslims controle hadden over het enige waterpunt in de vallei van Badr.

De Profeet ﷺ aanvaardde dit advies onmiddellijk. In de nacht trokken de moslims naar voren en bezetten de waterput. Zij vulden de overige putten met zand en bouwden een reservoir (hawd) bij de gecontroleerde put.

Sa’d ibn Moe’adh ﵁, leider van de Aws, stelde voor om een commandopost (al-'arish) te bouwen op een zandduin met uitzicht over het slagveld. Daar zou de Profeet ﷺ de strijd overzien, beschermd door een wacht van Ansar.

In diezelfde nacht zond Allah ﷻ regen over het slagveld. Voor de moslims maakte de regen de zanderige ondergrond stevig, zodat zij goed konden marcheren. Voor de Qoeraish, die op de lagere westelijke helling lagen nabij de berg 'Aqanqal, veranderde de grond in modder die hun bewegingen belemmerde.

“Toen Hij jullie met sluimer bedekte als geruststelling van Hem, en water uit de hemel op jullie neerzond om jullie daarmee te reinigen” – Soera al-Anfal (8:11)

Op de ochtend van 17 Ramadan, 2 AH (13 maart 624) stelden beide legers zich op tegenover elkaar in de vlakte van Badr.

Volgens de Arabische oorlogstraditie traden drie kampioenen van de Qoeraish naar voren en eisten een tweegevecht (moebaraza):

• 'Oetba ibn Rabi’a – een van de voornaamste leiders van de Qoeraish
• Shaiba ibn Rabi’a – zijn broer
• al-Walid ibn 'Oetba – zijn zoon

Aanvankelijk traden drie Ansar naar voren, maar de Qoeraish weigerden hen en eisten tegenstanders van gelijke rang uit de Muhadjiroen. De Profeet ﷺ stuurde daarop drie van zijn naaste verwanten:

• Hamza ibn 'Abd al-Moettalib ﵁ – de oom van de Profeet ﷺ, “de Leeuw van Allah”
• 'Ali ibn Abi Talib ﵁ – de neef en schoonzoon van de Profeet ﷺ
• 'Oebayda ibn al-Harith ﵁ – de neef van de Profeet ﷺ

De gevechten waren kort en hevig:

'Ali ﵁ tegen al-Walid: Het duel was snel. 'Ali ﵁ doodde al-Walid met één beslissende slag.

Hamza ﵁ tegen 'Oetba: Hamza ﵁ overwon 'Oetba in een krachtig gevecht en doodde hem.

'Oebayda ﵁ tegen Shaiba: Dit was het zwaarste duel. Shaiba slaagde erin het been van 'Oebayda ﵁ zwaar te verwonden met zijn zwaard, maar 'Ali ﵁ en Hamza ﵁ snelden toe en doodden Shaiba. 'Oebayda ﵁ werd teruggedragen naar de moslimlinies, waar hij enkele dagen later aan zijn verwondingen overleed – de eerste martelaar van Badr.

De uitkomst van de tweegevechten was een zware morele klap voor de Qoeraish: drie van hun voornaamste strijders waren gevallen.

Na de tweegevechten gaf Aboe Djahl het bevel tot een algemene aanval. De Qoeraish bestookten de moslimlinies met een regen van pijlen en stormden vervolgens naar voren.

De Profeet ﷺ stond bij de commandopost en smeekte Allah ﷻ vurig om hulp: “O Allah, als deze groep vandaag ten onder gaat, zult Gij niet meer aanbeden worden op aarde.” Aboe Bakr ﵁, die bij hem was, zei: “O Boodschapper van Allah, uw smeekbede is voldoende, want Allah zal Zijn belofte nakomen.”

Toen pakte de Profeet ﷺ een handvol zand en wierp het in de richting van de Qoeraish, waarbij hij uitriep: “Mogen de gezichten verduisterd worden!” Het stof drong in de ogen en neuzen van vele Qoeraish-strijders en zaaide verwarring in hun rangen.

“En jij wierp niet toen jij wierp, maar Allah was het Die wierp” – Soera al-Anfal (8:17)

Vervolgens gaf de Profeet ﷺ het bevel: “Sta op en ruk op naar het Paradijs, zo wijd als de hemelen en de aarde!”

De moslims stormden als één man naar voren. Ondanks hun numerieke minderheid vochten zij met een overtuiging en vastberadenheid die de Qoeraish verbijsterde. De moslimlinies braken door de Qoeraish-formatie heen.

Tijdens het gevecht sneuvelde Aboe Djahl (Amr ibn Hisham), de opperbevelhebber van de Qoeraish, gedood door Moe’adh ibn 'Amr ﵁ en Moe’adh ibn ‘Afra’ ﵁ – twee jonge Ansar. Zijn dood werd bevestigd door 'Abdoellah ibn Mas’oed ﵁.

Andere prominente Qoeraish die sneuvelden waren onder meer Oemayya ibn Khalaf (gedood door Bilal ﵁ en een groep moslims) en al-'As ibn Sa’id.

De linies van de Qoeraish braken en hun formatie stortte in.

De Qoeraish sloegen in paniek op de vlucht richting Mekka. De moslims achtervolgden hen en namen vele gevangenen.

De balans

De Slag bij Badr eindigde als een beslissende overwinning voor de moslims:

• 70 Qoeraish-strijders sneuvelden, onder wie vele stamhoofden en leiders
• 70 Qoeraish-strijders werden krijgsgevangen genomen
• 14 moslims vielen als martelaren: 6 Muhadjiroen en 8 Ansar

Onder de gedode Qoeraish-leiders bevonden zich:

• Aboe Djahl (Amr ibn Hisham) – de opperbevelhebber
• 'Oetba ibn Rabi’a – een van de drie duelstrijders
• Shaiba ibn Rabi’a – zijn broer
• al-Walid ibn 'Oetba – zoon van 'Oetba
• Oemayya ibn Khalaf – een van de felste vijanden van de islam

De behandeling van gevangenen

De Profeet ﷺ behandelde de gevangenen met barmhartigheid. Zij werden verdeeld onder de metgezellen met de opdracht hen goed te behandelen. Sommige gevangenen konden hun vrijheid kopen door losgeld te betalen; anderen, die konden lezen en schrijven, verkregen hun vrijheid door elk tien moslimkinderen te leren lezen.

De betekenis

De Slag bij Badr was het eerste grote militaire treffen in de islamitische geschiedenis. De overwinning – behaald ondanks een numerieke minderheid van bijna één op drie – versterkte de positie van de jonge moslimgemeenschap in Medina enorm en bewees dat de Qoeraish, ondanks hun superioriteit in aantal en uitrusting, niet onoverwinnelijk waren.

In de Koran wordt deze dag aangeduid als Yawm al-Foerqan – “de Dag van het Onderscheid” – de dag waarop waarheid en valsheid van elkaar werden gescheiden.

“Voorwaar, Allah heeft jullie bij Badr geholpen toen jullie zwak waren. Vrees dus Allah, opdat jullie dankbaar zullen zijn.” – Soera Ali 'Imran (3:123)

De Quraish keerden terug en de sfeer in Mekka was er één van ongeloof en verwarring. De moslims hadden de eerste stap gezet om hun positie op het Arabisch Schiereiland te vestigen. Echter, de Quraish zouden al snel wraak willen nemen…