De Kaʿbah is in de Islam de centrale plaats van aanbidding in Mekka, het huis dat men richt tijdens het gebed (qibla). De Ka’bah was bedoeld als huis voor aanbidding van Allah ﷻ, zuivering van afgoderij, en plaats van gebed voor alle mensen.
Bevel in de Qur’an en de taak van Ibrahim عليه السلام en Isma’il عليه السلام
In de Qur’an wordt in Soera al-Baqarah, vers 125 gezegd:
“En toen Wij het Huis maakten tot toevluchtsoord voor de mensen en tot een plaats van veiligheid … en toen Ibrahim en Isma’il de fundamenten van het Huis optilden …”
Deze ayah laat zien dat Allah ﷻ een rol gaf aan Ibrahim عليه السلام en Isma’il عليه السلام bij de bouw of het leggen van de fundamenten. Tafsir Ibn Kathir en andere commentatoren leggen uit dat dit betekent dat zij uitdrukkelijk betrokken waren bij de constructie van muren en basiswerk. In de toelichting op deze aya wordt gezegd dat “reinig Mijn Huis” verwijst naar het vrijhouden van de Kaʿbah van alles wat er niet hoort (zoals afgoden), zodat zij uitsluitend gewijd is aan aanbidding van Allah ﷻ.
Herbouw en reparaties in de loop der tijd
De oorspronkelijke constructie werd later beschadigd of versleten, waardoor herbouw of reparaties nodig waren. Voor de komst van de Profeet ﷺ herbouwden de Quraish de Kaʿbah toen een overstroming delen van de muren verwoestte. In die reconstructie hielden zij rekening met de oorspronkelijke fundamenten.
Er is een overlevering dat de Profeet ﷺ de Kaʿbah zelf wilde herbouwen op de fundering van Ibrahim عليه السلام, maar dat hij dit uitzette vanwege onzekerheid onder de mensen over diens radicale verandering op dat moment. De Kaʿbah zoals zij vandaag staat wordt geacht te rusten op de fundamenten die Ibrahim (عليه السلام) en Isma’il (عليه السلام) hebben gelegd, met latere toevoegingen en aanpassingen door latere generaties.
De discussie: Adam عليه السلام als de eerste bouwer?
In sommige werken en door sommige commentatoren wordt gesteld dat Adam de oorspronkelijke bouwer van de Kaʿbah was, vóór Ibrahim عليه السلام. Zij baseren dit op bepaalde overleveringen en interpretaties dat de plaats van aanbidding al bestond in vroege tijden.
Sommige geleerden beschouwen de bewering dat Adam de Kaʿbah bouwde als een minder zekere opvatting. Zij stellen daarom dat de meer gebruikelijke en sterker onderbouwde opvatting is dat Ibrahim en Isma’il عليه السلام degene zijn geweest die door Allah ﷻ werden belast met het oprichten van de structurele vorm van de Kaʿbah.